Çocukluk Çağı Korkuları
Korku kavramı görünür ya da görünür olmayan tehlike ve tehdit edici olarak algıladığımız durumlar karşısında
verilen duygusal bir reaksiyon olarak tanımlanabilir. Korku duygusu da mutluluk, üzüntü, kızgınlık, şaşkınlık vb.
duygular gibi gelişimimizin bir parçası olan temel duygularımızdandır ve toplum görüşünün aksine mutluluk,
şaşkınlık gibi sağlıklı bir duygudur. Çocukluk çağında çok fazla görüldüğü ve yaşlara göre değişkenlik gösterdiği
söylenebilir.
0-1 yaş döneminde yüksek sesler, yabancı insanlar, ani hareketler,
1-3 yaş döneminde büyük nesneler, ebeveynden ayrılmak, yalnız kalmak,
3-6 yaş döneminde gece duyulan ses, canavarlar, gök gürültüsü vb. korkuların sıkça rastlandığı
görülmektedir.
Gelişim evrelerinde temel duyguların oluşması son derece doğaldır. Fakat bazı durumlarda korku duygusu çocuğun
hayat akışını ve işlevselliğini olumsuz etkilemeye başlar. Bu durumda kapsayıcı bir ebeveyn tutumu içinde olmak ve
uzman desteği almak oldukça önemlidir.
Çocukların korkularının birçok sebebi vardır. Olumsuz deneyimler yani daha önce düşme veya yaralanma tecrübeleri,
eksik bilgi sahibi olmaları, hayal güçlerinin çok geniş olması ve ebeveynlerinin korkularını içselleştirmeleri bir
başka deyişle, daha önce hiç deneyimlememesine rağmen, ebeveyninden gözlemiş olduğu tepkiyi modellemesi korku
sebeplerine örnek olarak gösterilebilir.
Çocuklarınızın korktuğunu gözlediğinizde verdiğiniz tepkiler, çocuk için ve korkunun gelişim seyri için oldukça
önem taşımaktadır. Ebeveyn olarak verdiğiniz tepkiler korkuyu tetikleyebileceği gibi, korkuyla birlikte mücadele
edilmesine ve birlikte çözüm üretebilmenize de imkan sağlayabilir.
Peki ebeveyn olarak çocukluk çağı korkularında nasıl davranmalısınız?
Öncelikle ebeveynleri olarak, çocuklarınızı dinlemelisiniz. Korkularını anladığınızı ve onu ciddiye aldığınızı
hissettirerek duygularını ifade edebilmesine izin vermelisiniz. Çocuğunuzun ifade ettiklerinden ya da
gözlemlerinizden yola çıkarak korkunun sebebini araştırmalısınız.
Çocukların korkusu ne olursa olsun kendilerini güvende hissetmeye ihtiyaçları vardır. Bu nedenle çocuklara güvende
olduğunu hem sözel hem de davranış olarak hissettirmek önemlidir.
Çocuklar kendisini ifade etmekte zaman zaman zorlanabilir. Böyle bir durumda çocuğunuzun korkularını çizmesini
sağlayabilirsiniz. Çizdiği resimde ne anlatmak istediğini, resmine nasıl bir isim vermek istediğini sorarak,
resmini daha komik hale getirmek için neler yapabileceğini konuşabilirsiniz.
‘Korkacak ne var!’ ya da ‘Kocaman oldun hala korkuyorsun!’ gibi tepkiler, sorunu çözmek yerine, çocuğa kendisini
yalnız ve çaresiz hissettirebilir. Ebeveynleri tarafından anlaşılmadığını hisseden çocuk bu tepkiler karşısında
kendisi hakkında ‘güçsüzüm, yetersizim’ gibi olumsuz inançlar geliştirebilir. ‘Korku çok doğal bir duygudur ve tüm
insanlar bazen bu duyguyu hisseder.’ ya da ‘Senin daha az korkmana nasıl yardımcı olabilirim?’, gibi ifadeler daha
olumlu iletişim kurabilmemize yardımcı olacaktır.
Konuyla ilgili çocuğun yaşına uygun hikaye kitapları okuyabilirsiniz ve kitap hakkında konuşabilirsiniz. (Peki
sence ….’dan korktuğunda başka neler yapabilirdi? gibi.)
Ve son olarak da birlikte oynadığınız oyunlar destekleyici olabilir.
Özetle; duyguların hepsi bizim içindir. Önemli olan ise korkunun varlığı değil, korku duygusu ile nasıl baş
edilebileceğini önce yetişkin olarak bizlerin öğrenmesi, sonra da çocuklara ebeveynleri tarafından öğretilmesidir.
Korku ile ilgili çocuklarınıza okuyabileceğiniz ve içlerinde keyifli aktivitelerin olduğu kitap isim ve
görsellerini aşağıda sizlerle paylaşmak isteriz.
Sevgilerimizle
Rehberlik Birimi
-
Klinik Psikolog Mehmet Teber - Bazen Olur Böyle/Biraz Korktum Sanki
-
Uzman Psikolog İrem Polat – Korkuyu Keşfediyorum